Grecja, Elada, Elas, Elliniki Dimokratia, Republika Helleńska

     
     
 

GRECKIE WOJSKO

U zarania okresu archaicznego najważniejszą formacją greckiej armii była kawaleria. Żołnierze sami musieli kupować konie i broń, dlatego w dawnych armiach dominowali bogacze, którzy mogli sobie na to pozwolić.

 
 

PIECHOTA

Początkowo piechota była raczej uboga dlatego jej wyposażenie nie należało do kosztownych. W VII wieku p.n.e. wykształciła się nowa elitarna piechota zwana hoplitami, którzy byli dobrze wyszkoleni i dysponowali wysokiej jakości sprzętem. Wkrótce hoplici zaczęli dominować w armii a jednostki kawalerii stały się mniej liczne.

 
 

WOJSKA POMOCNICZE

Biedota, która nie mogła sobie pozwolić na kupno drogiej broni zasilała szeregi lekko zbrojnych jednostek pomocniczych. Iich skład wchodzili łucznicy, piechurzy wyposażeni w proce oraz tzw. psilojowie uzbrojeni w pałki i kamienie.

 
 

OBLĘŻENIE

Podczas wojny powszechnie stosowano taktykę długotrwałego oblężenia miast aby je całkowicie odizolować od świata i wziąć głodem. W latach 305-304 p.n.e. miasto Rodos przez rok stawiało opór armii macedońskiej, która ostatecznie musiała odstąpić. Zgodnie z inną taktyką  armia powinna zaatakować miasto i wziąć je szturmem stosując różne bronie i zabijając obrońców.

 
 

BROŃ OBLĘŻNICZA

Około 400 roku p.n.e. Grecy zaczęli używać ciężkiego drewnianego tarana którym, kruszyli mury i  bramy obleganych miast. Na końcu tarana instalowano wykuty w brązie barani łeb. Kołysany przez grupę mężczyzn drąg zwisał na linach przymocowanym pod drewnianym zadaszeniem. Atakująca armia używała również wież oblężniczych – wysokich drewnianych konstrukcji, które przesuwano do murów miasta aby skutecznie razić przeciwnika.

 
 

HOPLICI

W VII wieku p.n.e. elitarną formacją greckiej armii stali się hoplici. Wszyscy mieli podobną odzież i broń lecz w większości armii nie stosowano specjalnych mundurów.

 
 

EKWIPUNEK

Aby chronić ciało hoplici nosili rodzaj pancerza zabezpieczającego piersi i plecy. Wczesne modele  składały się z dwóch części wykonanych z brązu połączonych z boku skórzanymi pasami. Później hoplici zakładali elastyczniejsze zbroje wykonane ze skóry i brązu. Wojownicy nosili na nogach ochronne nagolenniki z brązu. Mieli też tarcze z brązu i skóry oraz drwa rodzaje broni: potężną włócznię która stanowiła podstawowe narzędzie walki oraz krótki żelazny miecz. Hełmy wykonywano z brązu i często zdobiono grzebieniami z końskiego włosia. W miarę upływu lat zmieniały się wzory  stosowanych hełmów. Najprostsze hełmy typu kegel i korycki noszono w VII wieku p.n.e. Od nich wywodzą się różne rodzaje hełmów m.in. iliryjski. W najprostszych hełmach koryckich z czasem zaczęto wykonywać otwory na uszy aby żołnierze lepiej słyszeli w trakcie bitwy. Hełm chalkidzki  nie osłaniał  uszu oraz ust. Między V a II w p.n.e. popularnością cieszyły się hełmy trackie o wierzchołku umieszczonym z przodu i długich osłonach na policzki.

 
 

FORMACJA BITEWNA

W przeciwieństwie do wcześniejszych piechurów hoplici nie staczali pojedynków trakcie bitwy tylko ruszali do boju w zwartej formacji zwanej falangą. Taka taktyka wymagała dyscypliny starannego wyszkolenia i dokładnej koordynacji. Falangę stanowił długi blok żołnierzy obejmujący zwykle 8 rzędów. W razie zranienia lub śmierci jednego z hoplitów jego miejsce zajmował inny stojący za nim. Każdego wojownika chroniły dwie tarcze: jego własna oraz towarzysza z prawej strony. Żołnierz stojący najbardziej na prawo pozostawał jednak częściowo odsłonięty z lewej strony przez co prawe skrzydło falangi było jej najsłabszym punktem. Podczas bitwy dowódcy starali się uderzać właśnie w to miejsce.

 
 

ATAK

Atakująca falanga z całej siły nacierała wprost na wroga. Dwa oddziały wzajemnie się odpychały dopóki jeden z nich nie ustąpił pola.

 
 

GRECKA FLOTA

Najpotężniejszym i najsławniejszym greckim okrętem była tiera. W miarę bogacenia się i umacniania polis budowano w nich coraz więcej tego typu okrętów aby patrolować wschodnią część morza śródziemnomorskiego walczyć z wrogami. Szybkie i łatwe w obsłudze tiery okazały się niezrównane w boju. Okręty wyposażono w żagle lecz do boju płynęły poruszane wiosłami, gdyż w ten sposób łatwiej było ruszyć z miejsca zatrzymać się i obrócić. Tiery mogły płynąć 15 km na godzinę, a więc znacznie szybciej niż statki żaglowe. Przed bitwą żagle zwijano a maszty opuszczano na pokład.

 
 

ZAŁOGA

Załoga tier liczyła ok. 200 osób głównie wioślarzy. Nazwa okrętu pochodzi od łacińskiego słowa „trzy wiosła” ponieważ wioślarze siedzieli wewnątrz kadłuba w trzech rzędach. Na pokładzie  przebywali także oficerowie żołnierze łucznicy i majtkowie.  

 
 

TAKTYKA BITEWNA

Na początku bitwy wrogowie często ustawiali się naprzeciw siebie w dwóch rzędach. Taktyka sprowadzała się głównie do staranowania okrętu przeciwnika i zatopienia do lub unieruchomienia. Dowódcy celowali w rufę i burty wrogich statków.

 
 

w górę

 
 

© Paulina Gałęska 2003/2004 - Wszystkie prawa zastrzeżone